Picture 5

ΟΙ ΙΣΑΡΑΙΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ 1821

Από το Αρχείο Αγωνιστών της Εθνικής Βιβλιοθήκης

DSC 0692  ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΑΛΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 00

ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

Α΄ ενότητα:

Στρατιώτες

Γεώργιος Αντώναρος

Στον φάκελο με αριθμό 9506, του Ισαραίου Γεωργίου Αντώναρου, βρίσκεται Πιστοποιητικό υπογεγραμμένο από τους Γ. Κεφάλα και Αναγνώστη Οικονομόπουλο και με ημερομηνία 20 Ιουνίου 1864 στο Ίσαρη, αναφέρονται τα εξής:

 «…ο Γεώργιος Αντώναρος ών κατά το 1821 ετών 30, έλαβε τα όπλα επί κεφαλής εώς 10 στρατιωτών, έτρεξεν υπό την οδηγίαν των καπεταναίων στο Ίσαρη, Δ.Καραλή, Αναγν. Κότζιρα, Παν.Κατριβάνου και Αναγν. Οικονομόπουλου, απ’αρχής μέχρι τέλους του αγώνος, εις τας μάχας Βαλτετσίου, Καρύταινης, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Γράνας, Βερβαίνων, Άργους, Κορίνθου, πολιορκίαν Πατρών υπό τας διαταγάς του Αθ. Σιώρη, είς κατά του Ιμβραήμ μάχας, Δραμπάλας, Τρικόρφων, Ίσαρη και εις τας Αθήνας…».

 Αναστάσιος Γιαλαμάς

Στον φάκελο με αριθμό 9424 του Ισαραίου Αναστάσιου Γιαλαμά, υπάρχει Πιστοποιητικό του Γ. Κεφάλα και του Αναγν. Οικονομόπουλου με ημερομηνία 20 Ιουνίου 1865 στο Ίσαρη, όπου αναφέρονται:

«…ο Αναστάσιος Γιαλαμάς, ων κατά το έτος 1821 ετών 40, διαμένων εις Σμύρνην και άμα ήκουσεν ότι ήχησεν η σάλπιγξ της απελευθερώσεως της Ελλάδος, αμέσως έτρεξεν αυθωρεί εις την Ελλάδα και έλαβε τα όπλα και τεθείς υπό τας διαταγάς του Αθαν. Σιώρη και άλλων καπεταναίων, παρευρέθη εις την μάχην του Άργους, εν ή έλαβε μίαν πληγήν εις την αριστεράν χείρα, στη πολιορκία της Κορίνθου και Πατρών. Κατά του Ιμπραήμ, στις μάχες της Δραμπάλας, Τρικόρφων, Ίσαρη και μέχρι τέλους του Αγώνος, ως επίλεκτος στρατιώτης…».

Αθανάσιος Ζέρβας

 “... ο Αθ. Ζέρβας,ών κατά το 1821 ηλικίας 40 ετών, έλαβε τα όπλα, ως μπουλουξής και υπό την οδηγίαν του Οπλαρχηγού Αθ. Σιώρη και Π.Κατριβάνου , παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου πρώτην και δεύτερην μάχην, πολιορκίαν Τριπόλεως μέχρι της πτώσης αυτής, της Γράνας και Λεβιδίου, Δολιανών...”

Επίσης, υπάρχει Αίτηση της Μαργαρίτας, θυγατρός Αθαν. Ζέρβα, με ημερομηνία 18 Ιουνίου 1865 στο Σινάνο (σημ. Μεγαλόπολη).

Γεώργιος Ζέρβας

 Στον φάκελο με αριθμό 19217, υπάρχει Αίτηση με ημερομηνία 4 Ιουνίου 1865 στο Σινάνο και Πιστοποιητικό του Γεωργίου Κεφάλα με ημερομηνία 22 Μαΐου 1865:

“...ο Γ. Ζέρβας άμα ετάχθη υπό τας διαταγάς εμού και του Ιωάννη Κολοκοτρώνη, έχων , υπό την οδηγία του, πότε μεν πέντε, πότε δε δέκα στρατιώτας και έλαβε μέρος δια των όπλων εις τας μάχας της Καρύταινης, Συλίμνας, Βαλτετσίου, Δερβενακίων, Τριπόλεως και Γράνας....”

Νικόλαος Ζέρβας

 Στον φάκελο του με αριθμό 19106 , βρίσκουμε Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου  με ημερομηνία 10 Ιουνίου 1865 όπου αναφέρεται:

“...ο Νικ. Ζέρβας κατά το έτος 1821 έτρεξε μαζί μας, έχων μεθ’εαυτού άλλοτε μεν πέντε και άλλοτε δέκα, παρευρέθη εις όλας εν γένει της επαναστάσεως και Ιμβραήμ μάχας, ήτοι εις την πολιορκίαν Τριπόλεως, Βαλτετσίου, Δραμπάλας, Δερβενάκια, Μανιάκη Καρύταινα και λοιπάς εν γένει μάχας, όπου εις τελευταίαν επληγώθη...”

Αναγνώστης Ζορμπάς

 Στον φάκελο με αριθμό 19117, βρίσκουμε Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου με ημερομηνία 17 Ιουνίου 1865 στο Σινάνο, όπου αναγράφονται τα εξής:

…ο Αναγν. Ζορμπάς , ών κατά το 1821 έτος ηλικίας 25 ετών, έλαβε τα όπλα και επικεφαλής πέντε συγγενών του, ετάχθη υπό την οδηγίαν των συγχωρίων του Αναγν. Οικονομόπουλου και Αναγν. Κώτσιρα και παρευρέθη μετ’αυτών στις μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως μέχρι της πτώσεως της, Άργους και Δερβενάκια, προς δε και εις τας κατ΄Αράβων διάφορους μάχας, ήτοι Δραμπάλας, Τρικόρφων κλπ…

 Χρήστος Ζορμπάς

Στον φάκελο με αριθμό 19116, υπάρχει Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου, γραμμένο στο Ίσαρη την 16η Ιουνίου 1865:

…ο Χρήστος Ζορμπάς, ών κατά το 1821 έτος ηλικίας, ετών 25, άμα ήρξατο η υπέρ της Ελλάδας ελευθερία, έλαβε τα όπλα είς χείρας του και υπό τας διαταγάς του Αν. Κώτσιρα και Αν. Οικονομόπουλου ως στρατιώτης επίλεκτος, παρηκολούθησε αυτούς, εις κατά των εχθρών μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, Γράνας, πολιορκίαν Τριπόλεως μέχρι της αλώσεως αυτής, εις Άργος, Δερβενάκια, Πάτρας και εις τας κατά του Ιμβραήμ  Δραμπάλα, Σφακτηρίαν, Τρίκορφα…

Επίσης, υπάρχει και αίτηση των υιών του, Αθανασίου και Ηλία, προς την Επιτροπή Εκδουλεύσεων με ημερομηνία 20 Ιουνίου 1865.

Πέτρος Κατριβάνος

Στον φάκελο με αριθμό 11482, βρίσκουμε αίτηση του ιδίου, προς την Επιτροπή Εκδουλεύσεων με ημερομηνία 10 Οκτωβρίου 1865, όπου ζητεί… να του αποδοθεί δικαιοσύνη δια τις υπηρεσίες του…παρευρέθη εις όλας τας μάχας απ΄αρχής του Αγώνος, υπό τας διαταγάς του στρατηγού Ιωάννη Θ. Κολοκοτρώνη…και δια τας εκδουλεύσεις αυτάς ουδέν απήλαυσα…!

 Ιωάννης Καφφετζής

Στον φάκελο με αριθμό 9440 βρίσκουμε Πιστοποιητικό του Γ. Κεφάλα με ημερομηνία 7 Ιουλίου 1865 όπου αναφέρεται:

ο Ιωάννης Καφφετζής παρευρέθη εις διάφορους μάχας απ’αρχής μέχρι τέλους του Αγώνος, ήτοι Βαλτετσίου, άλωσιν Τριπόλεως, Δερβενάκια, Μανιάκη απαραδειγμάτιστον γενναιότητα…

Το Πιστοποιητικό είναι επικυρωμένο από τον συμβολαιογράφο Μεγαλόπολης Θ. Ζέρβα.

 Σταμάτης Καφφετζής

(φονευθής στη Μάχη του Ίσαρη)

Στον φάκελο με αριθμό 19154, το Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα, Αν. Οικονομόπουλου και Θ. Ζέρβα αναφέρει:

…ο Σταμ. Καφφετζής, ων κατά το 1821, ετών 40, έλαβε τα όπλα, ετέθη υπό τας διαταγάς του Δημ. Καραλή, Αν Κότσιρα και Αν. Οικονομόπουλου, παρευρέθη  εις τας μάχας Καρύταινας, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως, της Γράνας, της Πάτρας, Άργος, Δερβενάκια, εις τας κατά Ιμβραήμ μάχας Δερβενίου, Δραμπάλας, Τρικόρφων και τελευταίως πολεμών εις την κατά την εν Ίσαρη μάχην, κατά του Ιμβραήμ εφονεύθη γενναίως από τους εχθρούς…

 Παναγιώτης Κουτσός

(ή Κυριαζής)

Στον φάκελο με αριθμό 19182, στο Πιστοποιητικό των Γ.Κεφάλα και Αν.Οικονομόπουλου με ημερομηνία 29 Μαΐου 1865 βεβαιώνεται ότι:

ο Παν. Κουτσός ή Κυριαζής ετέθη υπό τας διαταγάς υμών και διαφόρων άλλων οπλαρχηγών, παρευρέθη εις όλας τας μάχας, μαχόμενος κατά των εχθρών με ζήλον δια την αποκατάστασιν της πατρίδος…

Αναστάσιος Κυριαζής

Στον φάκελο με αριθμό 9479, υπάρχει Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου με ημερομηνία 20 Ιουνίου 1865:

... κατά το 1821, ηλικίας ετών 25, έλαβε τα όπλα και ετέθη υπό τας διαταγάς των καπεταναίων Σιώρη, Καραλή και Κώτσηρα. Ως στρατιώτης παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης. Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως, Άργους, Δερβενάκια, Πάτρας και εις τας κατά του Ιμβραήμ μάχας Δραμπάλας, Τρίκορφα...

Γαλάνης Θ. Κυριαζής

 Το Πιστοποιητικό στον φάκελο με αριθμό 9497 των Αλ. Κατριβάνου, Γ.Κεφάλα και ΑΝ. Οικονομόπουλου αναφέρει :

... ο Γαλάνης Κυριαζής, ων κατά το 1821, ηλικίας ετών 39, έλαβε τα όπλα υπό την οδηγίαν των καπεταναίων Ίσαρη, Π.Κατριβάνου, Αθ. Σιώρη, Αλ. Κατριβάνου, απ΄αρχής της επαναστάσεως μέχρι τέλους , εις μάχας Καρύταινας , Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Άργους, Δερβενάκια, Ίσαρη, Δραμπάλα και Τρίκορφα,.... έδειξεν αρκετήν γενναιότητα.             

Γεώργιος Θ. Κυριαζής

Βεβαιώνει ο Δήμαρχος Λυκόσουρας Χρ. Μπαλασόπουλος:

 ...ο Γ.Θ. Κυριαζής, ων κατά το έτος 1821, ηλικίας ετών 24, έλαβε τα όπλα εις χείραν του και έτρεξεν υπό την οδηγίαν των Δημ. Καραλή και Αν. Οικονομόπουλου, απ’αρχής της επαναστάσεως μέχρι τέλους. Παρευρέθη εις τας κυριώτερας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως και άλωσιν αυτής, Άργους, Κορίνθου, Δραμπάλας, Τρικόρφων και πολλάς άλλας συμπλοκάς και μάχας.

Πανταζής Κυριαζής

...ο Π. Κυριαζής, ων κατά το 1821 ετών 40, έλαβε τα όπλα υπό την οδηγίαν του Δημ. Τόγκα, Δημ. Καραλή και Αν. Οικονομόπουλου, εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως, Γράνας, Δερβενάκια και εις κατά του Ιμβραήμ μάχας Δραμπάλας, Τρικόρφων...             

Παρασκευάς Γ. Κυριαζής

 Στον φάκελο με αριθμό 9493 το Πιστοποιητικό με ημερομηνία 20 Ιουνίου 1865 αναφέρει:

...ο Παρ. Κυριαζής, ών κατά το 1821 ετών 25, έλαβε τα όπλα και ετέθη υπό τας διαταγάς του Αθ. Σιώρη...παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Άργος, Δερβενάκια, Πάτρας και κατά Ιμβραήμ Δραμπάλας, Τρικόρφων, Ίσαρη...

Γεώργιος Κουτσουμάρης

(φονευθής στην Μάχη του Ίσαρη)

Στο Πιστοποιητικό του Γ. Κεφάλα, ενώπιον του Ειρηνοδίκου Μεγαλόπολης στις 21 Μαίου 1865 αναφέρονται τα εξής:

...ο ειρημένος Γιωργάκης Κουτσουμάρης, κάτοικος Ίσαρη παρευρέθη εις διάφορους μάχας απ’αρχής της επαναστάσεως και εφονεύθη  το έτος 1825, την 1η Αυγούστου, εις την εν Ίσαρη συγκροτηθείσαν μάχην κατά του Ιμβραήμ και ότι κατά την εποχήν εκείνην διέτρεχε το 40ον έτος της ηλικίας του...

Γεώργιος Λάμπρος

Στον φάκελο με αριθμό 19139, το Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου αναφέρει:

...ο Γεωργάκης Λάμπρος, ων κατά το 1821, έτος ηλικίας 35 ετών, έλαβε τα όπλα και είχε υπό την οδηγίαν του πότε δέκα και πότε δέκα πέντε, ετέθη υπό τας διαταγάς του Αν. Οικονομόπουλου και Δημ. Καραλή και παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινας, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τρπόλεως, Γράνας μέχρι της άλωσης αυτής, Άργος και Δερβενάκια, εις Αθήνας κατά του Κιουταχή και εις κατά του Ιμβραήμ μάχας Δραμπάλας, Τρικόρφων...  

Νικόλαος Λαμπρόπουλος 

ο Νικ. Λαμπρόπουλος , ων κατά το 1821, ετών 40, παραλαβών δέκα συγγενείς του, ετέθη υπό τας διαταγάς των Αν. Οικονομόπουλου και Αν. Κώτσηρα, παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως και άλωσιν αυτής και εις και εις Γράναν, είς Άργος, Δερβενάκια και πολιορκίαν της Ακροκορίνθου και είς τας μετά του Ιμβραήμ μάχας Δραμπάλας και Τρικόρφων...     

Πέτρος Λινάρδος

Το Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου στις 20 Ιουνίου 1865 στο Ίσαρη αναφέρει:

...ο Πέτρος Λινάρδος, ων κατά το 1821, ηλικίας ετών 35 και υπό τας διαταγάς των καπεταναίων Δ. Καραλή, Αν. Κώτσηρα και Αν. Οικονομόπουλου, ως επίλεκτος στρατιώτης, παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, άλωσιν Τριπόλεως και πολιορκίαν αυτής, εις Λεβίδι, Βαλτέτσι, Γράνα, Άργος, πολιορκίαν Κορίνθου, Δραμπάλα,Τρίκορφα κατά του Ιμβραήμ και τελευταίαν του Ίσαρη...

Αγγελής Μπάκας

...ο Αγγελής Μπάκας υπηρέτησε ως μπουλουξής την πατρίδα μέχρι τέλους της επαναστάσεως, παρευρέθη εις τας σπουδαιότερας μάχας υπό τας διαταγάς του Αθανασίου Σιώρη και Παν. Κατριβάνου, ήτοι εις Βαλτέτσι, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Άργους, Δερβενάκια,Πάτρας, Νεόκαστρον, Δραμπάλας...

Κωνσταντίνος Νταμάλας

 Στον φάκελο με αριθμό 2886, βρίσκουμε Αίτηση του ιδίου όπου αναφέρεται:

...Καθ’όλον το διάστημα του ιερού αγώνος υπηρέτησα προς την πατρίδα υπό τας διαταγάς του Παναγιώτη Κατριβάνου και ου μόνον τούτο αλλά και άπασαν την κινητήν μου περιουσίαν απώλεσα καταστραφείσης και διαρπαχθείσης, αλλά αν και έφθασα εις το τέρμα του βίου μου δεν απήλαυσα τίποτε και δυστυχώ. Προς απόδειξιν των εκδουλεύσεων μου επικαλούμαι την μαρτυρίαν του Στρατηγού Ιωάννη Θ. Κολοκοτρώνη. Δι’ο παρακαλώ τα Σεβαστά μέλη της Επιτροπής ίνα ανταμείψωσι και εμέ είς το τέλος του βίου μου... (Αθήναι, 15 Ιουνίου 1865)

Πέτρος Ντόρντας

Στον φάκελο με αριθμό 9422, το Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου, βεβαιωμένο με το γνήσιο της υπογραφής του Δημάρχου Λυκόσουρας Χρ. Μπαλασόπουλου, αναφέρεται:

...ο Π.Ντόρντας, ων κατά το 1821 ηλικίας ετών 25, έλαβε τα όπλα και έτρεξεν υπό την οδηγίαν των Δημ. Καραλή, Αν. Κώτσηρα και Αν. Οικονομόπουλου κατά των εχθρών προς απελευθέρωσιν της πατρίδος, παρευρεθής εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Άργος και Δερβενάκια, πολιορκίαν Κορίνθου και εις άλλας μάχας υπό τας διαταγάς του Αθ. Σιώρη, εις δε τας κατά του Ιμβραήμ μάχας Δραμπάλας, Τρικόρφων, Ίσαρη, Μανιάκη,Αθηνών και εις άλλας μάχας.

Ο Πέτρος Ντόρντας έλαβε το 1846 από το Υπουργείο Στρατιωτικών Αριστείο Χαλκού ως “εντίμως μεθέξας του υπέρ ανεξαρτησίας της Ελλάδος ηρωικού αγώνος”.

Πανάγος Ντουφεξής

 Στον φάκελο με αριθμό 2256, βρίσκουμε το Πιστοποιητικό των Νικηταρά Σταματελόπουλου, Δ. Πλαπούτα, Καν. Δεληγιάννη και Ιωάν. Κολοκοτρώνη με ημερομηνία 5 Ιουνίου 1844 όπου...:

...ως στρατιώτης εδούλευε την τέχνη του ντουφεξή από αρχής του πολέμου και παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, άλωσιν Τριπόλεως, Αγιονόρι και Κόρινθον, Πάτρας και Δερβενάκια...

Ασημάκης Ξηρόκωστας 

...ο Ασ. Ξηρόκωστας, ετών ήδη 75 ετάχθη υπό τας διαταγάς των συγχωρίων του καπετανέων Αν. Οικονομόπουλου και Αν. Κώτσηρα, έτρεξε μετ’αυτών εις διάφορους κατά των εχθρών μάχας ήτοι εις Καρύταιναν, Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως και εις διάφορους άλλας μάχας, προς δε εις τας κατά του Ιμβραήμ εν Δραμπάλα και Τρικόρφοις μάχας...

Δημήτριος Κ. Ξηρόκωστας

 Στο Πιστοποιητικό με αριθμό φακέλου 19158 αναφέρεται:

...ο Δημ. Ξηρόκωστας, ων κατά το 1821 ετών 40, έλαβε τα όπλα ως στρατιώτης και ετέθη υπό τας διαταγάς των Αν. Οικονομόπουλου και Δημ. Καραλή, παρευρεθής εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου,πολιορκίαν Τριπόλεως, Άργους, Πάτρας και εις κατά του Ιμβραήμ μάχας Ίσαρη, Δραμπάλα και Τρίκορφα...

Ιωάννης Κ. Ξηρόκωστας

 Στον φάκελο με αριθμό 19160 αναφέρεται:

...ο Γιάννης Ξηρόκωστας, κάτοικος του χωριού Ίσαρη, ων κατά το 1821, ετών τριάντα πέντε, έλαβε τα όπλα υπό την οδηγίαν των Αν. Οικονομόπουλου και Δημ. Καραλή, παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως, Γράνας, Άργος και Δερβενάκι και εις κατά του Ιμβραήμ μάχας της Δραμπάλας, Τρικόρφων...

Αποστόλης Πατσιατζής 

Στο Πιστοποιητικό με ημερομηνία 18 Ιουνίου 1865 των Αλέξη Κατριβάνου και Αν. Οικονομόπουλου αναφέρεται:

... ο Απ. Πατσιατζής ων κατά το 1821 ηλικίας ετών 35, υπό την οδηγίαν των Αλ. Κατριβάνου και Αν. Οικονομόπουλου, μετέσχε εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως μέχρι της άλώσεως αυτής, Άργους και Δερβενάκια, Πάτρας και εις τας κατά του Ιμβραήμ μάχας Πυλίας, Δραμπάλα, Τρίκορφα...

Είχε γιο τον Γιωργάκη (και αλλά παιδια τα οποία κάποια μετοίκησαν στο νομό Ηλείας και Λακωνίας, μία αδερφή του παντρεύτηκε στο Βάστα Αρκαδίας έναν ονόματι Γαλάνη, παππού του Σταύρου Γαλάνη ή Βεζοσταύρου) ο οποίος είχε παιδιά τον Ηρακλή Αποστολόπουλο, τον Νικόλα (παππού της Χαρούλας Αποστολόπουλου, ξαδέρφη του Ηρακλή Αποστολόπουλου του νεότερου), τον Αλέξη, τον Αποστόλη και μια κόρη (παντρευτηκε κάποιον Βαλκανά από το Δασοχώρι). 

Ο πατερας του Αποστόλη του Πατσιατζή είχε πατέρα με καταγωγή απο την Θωκνία Μεγαλόπολης,  ο οποίος ήταν κυνηγημένος από τους Τούρκους και το επώνυμο του ήταν Μπανταβάς. Σκότωσε έναν Τούρκο και έφυγε για να μην τον πιάσουν, άλλαξε επίθετο και πήρε το όνομα κάποιου πατσιατζή που είχε έναν μύλο στη περιοχή.

Αδαμάκης Ρουμβούτσος

Στο Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Α. Τζάκα στις 11 Ιουνίου 1865 αναφέρεται:

ο Αδαμάκης έλαβε απ’ αρχής του αγώνος τα όπλα και υπό τας διαταγάς του Κολοκοτρώνη, εις τον ηρωικό αυτόν πόλεμο, εφονεύθη εις το Βαλτέτσι. Έδειξεν μεγάλη γενναιότητα και υπακοή στους ανωτέρους του…

Αλέξανδρος Ρουμβούτσος

Με τον αριθμό φακέλου 9416, το Πιστοποιητικό των Γ.Κεφάλα και Α. Οικονομόπουλου, υπογεγραμμένο από τον Δήμαρχο Λυκόσουρας Χρ. Μπαλασόπουλο, αναφέρει:

ο Αλέξ. Ρουμβούτσος ων κατά το 1821 ηλικίας 40, έλαβε τα όπλα εις χείρας και σταθείς ως στρατιώτης επίλεκτος υπό τας διαταγάς του Αθ. Σιώρη κατά του εχθρού υπερ της απελευθερώσεως της πατρίδος, παρευρέθη εις τας μάχας της Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν της Τριπόλεως, Γράνας, Δολιανών, Λεβιδίου, Άργους, Δερβενάκια,Πάτρας, Δραμπάλας, Σφακτηρίας, Τρικόρφων και Αθηνών και εις διαφόρους μάχας και συμπλοκάς, επληγώθη εις τας πλάτας κατά την εις Δραμπάλας μάχας…

Κωνσταντίνος Ρουμβούτσος

ο Κ. Ρουμβούτσος ων κατά το 1821, 35 ετών , έλαβε τα όπλα και ετέθη υπό την οδηγίαν του εκ των κατοίκων Αν. Κώτσηρα, Δημ. Τόγκα και Δ. Καραλή, παρευρέθη εις τας μάχας και συμπλοκάς, ήτοι Καρύταινης, Βαλτετσίου, Τριπόλεως, Δερβενάκια, Πατρών, Δραμπάλας, Τρικόρφων και Ίσαρη. Υπηρέτησε πιστώς ως στρατιώτης την πατρίδα…

Πανάγος Ρουμβούτσος

Στο Πιστοποιητικό των Κεφάλα και Οικονομόπουλου με ημερομηνία 20 Ιουνίου 1865 αναφέρεται:

ων κατά το 1821, ετών 30, υπό την οδηγίαν του Αθ. Σιώρη επικεφαλής πότε με 20 στρατιώτας και πότε με 25, ως και υπό τας άμεσους διαταγάς του Γεν. Κολοκοτρώνη, παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, Τριπόλεως, εν η επληγώθη καιρίως και εθεραπεύθη από τον στρατηγόν Γ.Γιατράκον επί τρεις μήνας εξοδεύσας πλέον των χιλίων δραχμών και ως εκ της πληγής απεβίωσε κατά το 1829 έτος, επομένως εξακολουθών πολεμών κατά του εχθρού παρευρεθής εις τας μάχας Άργους, Δερβενακίων, Πατρών, Νεόκαστρον, Αθήνας και εις κατά του Ιμβραήμ Μανιάκι, Δραμπάλα, Τρίκορφα και έδειξεν απαραδειγμάτιστον πατριωτισμόν…

Αθαν. Ιερεύς Ρούπας

Στον φάκελο με αριθμό 19144, υπάρχει Πιστοποιητικό των Καν. Δεληγιάννη, Δημ. Πλαπούτα και Ιωάννη Κολοκοτρώνη με ημερομηνία 16 Ιουνίου 1844, καθώς και αίτηση του ιδίου προς την Επιτροπήν Εκδουλεύσεων με ημερομηνία 16 Μαΐου 1846 στη Καρύταινα.

Στο Πιστοποιητικό αναγράφεται:

πιστοποιούμε ότι ο κύριος Παπαθανάσιος Ρούπας εκ του χωρίου Ίσαρη, του δήμου Λυκόσουρας, άμα ότε ήρχισεν ο υπέρ της ανεξαρτησίας της Ελλάδος Ιερός αγών, λαβών τον τίμιον σταυρόν εις τας χείρας του, έτρεξεν εναντίον του εχθρού, παρευρέθη εις διάφορους εχθρικάς μάχας, προτρέπων και νουθετών τους συγχωρίους του προς τούτο…

Στην Αίτησή του ο ίδιος γράφει:

είναι αναντίρρητον ότι εις την απελευθέρωσιν της πατρίδος συνετέλεσε τα μέγιστα και ο κλήρος προτρέπων και ενθουσιών τους Έλληνας δια να τρέχωσι προθύμως προς τον σκοπόν αυτόν…Δια τας εκδουλεύσεις μου ταύτας ανεφέρθην εις όλας τας κατά καιρούς συσταθείσας εξεταστικάς επιτροπάς, αλλά κακή τύχη δεν έτυχον μέχρι τούδε της ανήκουσης αμοιβής…τας οποίας υπέστην ως παραμελήσας καθ’όλον το διάστημα του αγώνος την επιτήρησιν και βελτίωσιν των κτημάτων μου, εις μόνην την απελευθέρωσιν της πατρίδος αφοσιωθείς…

Θετός γιος του ήταν ο ιεροδιάκονος Λεωνίδας Παπαθανασίου, μετέπειτα ιερέας και διδάσκαλος στο Ίσαρη, Λεωνίδας Οικονομόπουλος.

Γεωργάκης Ρούπας

Το Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα, Αν. Παπαδημητρίου και Αν. Οικονομόπουλου αναφέρει:

ο Γεωργάκης Ρούπας, κάτοικος Ίσαρη… ετάχθη υπό τας διαταγάς εμού και του Ιωαν. Κολοκοτρώνη, έχων μαζί του ότε μεν πέντε, ότε δε δέκα στρατιώτας και έλαβε μέρος δια των όπλων εις τας μάχας Καρύταινης, Συλίμνας, Δερβενακίων, Τριπόλεως και Γράνας…

Δράκος Ρούσσος

Στον φάκελο με αριθμό 9414 αναφέρεται:

ο Δράκος Ρούσσος, ων κατά το 1821 έτος, ηλικίας ετών 40, έλαβε τα όπλα εις χείρας του και ως επίλεκτος στρατιώτης ετέθη υπό τας διαταγάς των Π. Κατριβάνου και Αθ. Σιώρη και έτρεξε κατά του κοινού εχθρού απ’αρχής μέχρι τέλους της επαναστάσεως και παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Γρανας, Λεβιδίου, Βερβένων, Άργους, Δερβενάκια, Πατρών…

 Ιωάννης Ρούσσος

ο Ιω. Ρούσσος ων κατά το 1821 ηλικίας 30 ετών, υπό την οδηγίαν του Δημ. Καραλή και Αναγν. Οικονομόπουλου, ως στρατιώτης παρευρέθη εις τας μάχας Βαλτετσίου, Καρύταινης, πολιορκίαν Τριπόλεως και άλωσιν αυτής, Κορίνθου και πολιορκίαν Ναυπλίου, Πάτρας και κατά του Ιμπραήμ μάχας Δραμπάλα, Μανιάκη και Τρίκορφα και εις Αθήνας κατά του Κιουταχή…

Έλαβε μέρος ενεργητικόν εις όλας τας μάχας με γενναιότητα ως επιλέκτου στρατιώτου…

Κανέλλος Σκυλομύτης

Στον φάκελο με αριθμό 19135 βρίσκουμε Πιστοποιητικό των Γ.Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου όπου αναφέρεται:
… ο Καν. Σκυλομύτης, ων κατά το 1821 έτος , 28 ετών, έτρεξεν υπό την οδηγίαν του Δημ. Καραλή και Αναγν. Κώτσηρα, πότε με πέντε, πότε με δέκα στρατιώτας, εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως, Γράνας, Δερβενάκι, Άργος, Πάτρας, εις τας κατά του Ιμπραήμ μάχας Δραμπάλας, Τρικόρφων…ως και εις τας Αθήνας κατά του Κιουταχή…

Δημήτριος Τίγκας

Το Πιστοποιητικό του Γ. Κεφάλα στις 18 Μαΐου 1865 αναφέρει:
…υπηρέτησεν υπό τας διαταγάς του στρατηγού Ιω.Θ. Κολοκοτρώνη, παρευρεθής εις μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, άλωσιν Τριπόλεως, Άργους και Δερβενάκια, εις Δραμπάλα Τρίκορφα…

Δήμος Τσαγκόγεωργας

… ο Δήμος Τσαγκόγεωργας, ων κατά το 1821, ετών 22, υπό την οδηγίαν του Αθαν. Σιώρη και Αν. Οικονομόπουλου, παρευρέθη εις την άλωσιν της Τριπόλεως και εις τας μάχας Βαλτετσίου, Πατρών, Δερβενάκια, Ίσαρη, Καρύταινης, Άργους, Μανιάκι, Νεόκαστρον, υπηρετήσας ως γενναίος στρατιώτης…

Παναγιώτης Τσαγκόγεωργας

…ο Π.Τσαγκόγεωργας, ων κατά το 1821, ηλικίας ετών 35, έλαβε τα όπλα και επικεφαλής δεκαπέντε συγγενών του στρατιωτών και υπό την οδηγίαν του Αν. Οικονομόπουλου και Δ. Καραλή παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν Τριπόλεως, της Γράνας και της άλωσεως Τριπόλεως, Άργους, Δερβενάκια, πολιορκίαν Πατρών και Κορίνθου και εις τα κατά του Ιμπραήμ μάχας Δερβένια, Δραμπάλα, Τρίκορφα, Ίσαρη και εις Αθήνας κατά του Κιουταχή…

Νικόλαος Τσαντίλης

Στον φάκελο με αριθμό 19153 το Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου το 1865 αναφέρει:

ο Ν. Τσαντίλης , ετών 37, κατά την έναρξιν του υπέρ ανεξαρτησίας της πατρίδος αγώνος, ως στρατιώτης…υπό τας διαταγάς των Κολοκοτρωναίων, Κεφάλα και Σταματελόπουλου…εις τας μάχας Βαλτετσίου, άλωσιν Τριπόλεως, Άργος, Δερβενάκια, Νεόκαστρον, Μανιάκι, Δραμπάλα, Τρίκορφα…

Ασημάκης Τσαντίλης

ο εκ του χωρίου Ίσαρη, Ασημάκης Τσαντίλης, ων κατά το έτος 1821 ηλικίας ετών 20, υπό τας διαταγάς του Σιώρη, ως στρατιώτης, μετέσχε εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Κορίνθου, Δερβενάκια, Δραμπάλα, Τρίκορφα…

Πανάγος Τσαντίλης

Στον φάκελο με αριθμό 19161 αναφέρεται:

ο Πανάγος Τσαντίλης, ετών 24 ων κατά το 1821, υπηρέτησεν ως υπομπουλουξής την πατρίδα, υπό τας διαταγάς του Θεόδωρου και Πάνου Κολοκοτρωναίων και του Νικήτα Σταματελόπουλου και Π.Κεφάλα, εις Βαλτέτσιον, άλωσιν Τριπόλεως, Άργος, Δερβενάκια, Νεόκαστρον, Μανιάκι, Δραμπάλα, Τρίκορφα…

ΜΟΥΣΕΙΟ1

Β΄ ενότητα:

ΥΠΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ Β΄ ΤΑΞΕΩΣ

 Δημήτριος Καρμίρης

Στο Αρχείο Αγωνιστών με αρ. Μητρώου 12082 βρίσκουμε την αίτηση της Παναγιώτας και Φωτεινής Καρμιροπούλου όπου αναφέρεται: ... ο Δημ. Καρμίρης... εις φρικωδεστέρας μάχας, φέρων υπό την οδηγίαν του ως αξιωματικός υπέρ τους 50 στρατιωτών, παρευρεθής εις τας πολιορκίας Καρύταινης και Αγ. Αθανασίου, Βαλτετσίου, μέχρι  της αλώσεως Τριπόλεως...

Στο πιστοποιητικό  του Δ. Πλαπούτα αναφέρεται: ... έχων πάντοτε υπό τας οδηγίας του πότε μεν πεντήκοντα στρατιώτας, πότε δε εκατόν και υπηρέτησεν ως αξιωματικός και εθυσίασε και ικανήν ποσότητα χρημάτων, μισθοδοτών αυτούς...

Αναγνώστης Κώτσηρας

Στο Πιστοποιητικό του Ιωάννη Κολοκοτρώνη και Γ. Κεφάλα (Αθήναι, 14 Σεπτεμβρίου 1846) αναφέρεται :

... ο Αν. Κώτσηρας έτρεξεν υπό την οδηγίαν εμού, ως μπουλουξής με αρκετούς στρατιώτας μέχρι του 1825, από δε του 1825 υπήρξε δημογέρων του χωρίου του ως το 1833. Παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, εις την πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, εις το Άργος κατά την εισβολήν του Δράμαλη, Δερβενάκι και Κόρινθον, όστις έλαβε μέρος ενεργητικόν και επέδειξε μεγάλην γενναιότητα... Μετά ταύτα δε, ήτοι από του 1825, ως δημογέρων και μπουλουξής παρευρέθη εις τας κατά του Ιμβραήμ μάχας Δραμπάλας και Τρικόρφων...

Ηλίας Κατριβάνος

Γιός του Παν. Κατριβάνου, ο Ηλίας Κατριβάνος ή Νταμάλας διακρίθηκε για την λεβεντιά του σε όλη την διάρκεια του Αγώνα. Την επωνυμία Νταμάλας, κατά την παράδοση, την πήρε από γεγονός που έλαβε  χώρα στην περιοχή Αστάλα, όπου έσφαξε δαμάλα 2 ετών, άνοιξε την κοιλιά της και την χρησιμοποιήσε σαν κάπα για να αποφύγει τα βλήματα των εχθρών.

Σε Πιστοποιητικό των Γ.Κεφάλα και Αν. Οικονομόπουλου αναφέρεται: ...κατά το 1821, ηλικίας ετών 40, έλαβε τα όπλα ως μπουλουξής μετά του αδερφού του Α. Κατριβάνου, Αθ. Σιώρη, κατά του κοινού εχθρού. Παρευρέθη εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως, Άργος και Κόρινθον, Πάτρα, κατά Ιμβραήμ Δραμπάλας, Τρίκορφα και λοιπάς μάχας και συμπλοκάς...

Φέρεται ως τραυματισθείς κατά τον εμφύλιο πόλεμο από τα τμήματα του Μακρυγιάννη.

Παναγιώτης Κουτσουμάρης

Στον φάκελο με αριθμό 2261, υπάρχει Πιστοποιητικό του Ιωάννη Κολοκοτρώνη όπου βεβαιούται: ... ο Παν. Κουτσουμάρης έτρεξε υπό τας οδηγίας μας με τινάς στρατιώτας ως άξιος, παρευρεθής εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, της πολιορκίας της Τριπολιτσάς, των Πατρών, του Άργους, εις Δερβενάκια, εις Δραμπάλας και Τρικόρφων και εις διάφορας άλλας συμπλοκάς, εκ των οποίων έδειξε μεγάλον ζήλον και χαρακτήρα ως καλός στρατιώτης...

Δημήτριος Τόγκας

Γενναίος Αγωνιστής του ‘21, θυσιάστηκε και οικονομικώς για την συντήρηση τμήματος στρατιωτών. Εξεπλήρωσε εντίμως και γενναίως όλα τα προς την πατρίδα στρατιωτικά χρέη. Επέζησε του Άγωνα και το 1840 τον βρίσκουμε Δημοτικό Σύμβουλο Λυκόσουρας.

... έχει πάντοτε υπό τας οδηγίας του πότε μεν πεντήκοντα στρατιώτας, πότε δε εκατόν και εθυσίασε και ικανήν ποσότητα χρημάτων και μισθοδοτών αυτούς...παρευρέθη εις την μάχη Καρύταινης, πολιορκίαν Τριπόλεως, Βαλτετσίου, Ναυπλίου, Κορίνθου, Πατρών, εις Δερβενάκι και εις όλας τας κατά των αράβων μάχας υπό τας οδηγίας μας... όπως αναφέρει το Πιστοποιητικό Πλαπούτα, Φλέσσα και Κεφάλα το 1846.

Βασίλειος Ρούπας

 Από αίτηση του ιδίου στην Αθήνα με ημερομηνία 15 Ιουνίου 1865, προς την Επιτροπή Εκδουλεύσεων πληροφορούμεθα τα ακόλουθα:

...δια τα προς την πατρίδα αναμφισβητήτους εκδουλεύσεις μου υπέβαλον άλλοτε τα πιστοποιητικά μου, ήδη αναφερόμενος εις την μαρτυρία του στρατηγού Ι. Κολοκοτρώνη, παρακαλώ τα σεβαστά μέλη της επιτροπής ίνα δικαιώση τον αιτούντα πένητα και ευρισκόμενον εις το τέλος της ζωής του...

Νικόλαος Αθ. Ρούπας

Στον φάκελο με αριθμό 2265 βρίσκουμε Πιστοποιητικό των Νικηταρά Σταματελόπουλου, Ι. Κολοκοτρώνη και Δ. Πλαπούτα: ... ως μπουλουξής μετέσχε εις τας μάχας Καρύταινης, Βαλτετσίου, Τριπόλεως, Αργολίδος και Κορίνθου. Εις την μάχη του Άργους έλαβε μίαν πληγήν εις τον δεξιό πόδα και δια την ιασίν του εξόδευσε αρκετά χρήματα...

Αγγελής Ρούσσος

Στον φάκελό του υπάρχουν δύο έγγραφα:

α) Αίτησις του ιδίου όπου αναφέρει απωλεσθέντα έγγραφα των Θ. Κολοκοτρώνη, Σταματελόπουλου, Ι. Κολοκοτρώνη και Νικήτα Φλέσσα, μαρτυρία του Προέδρου της Εθνοσυνέλευσης (Ι.Κ.) Γιατράκου και Ρ. Παλαμήδη καθώς και

β) Δίπλωμα-χαλκούν Αριστείον (9 Μαρτίου 1845)

Παντελής Αθ. Σιώρης

Το Πιστοποιητικό των Νικ. Σταματελόπουλου, Καν. Δεληγιάννη και Ι. Κολοκοτρώνη στο Λεοντάρι στις 9 Μαίου 1844 αναφέρει:

... ως μπουλουξής με αρκετούς στρατιώτας παρευρέθη εις διαφόρους κατά των εχθρών μάχας Βαλτετσίου, Καρύταινης, Τριπόλεως, Άργους, κατά Ιμβραήμ με μεγάλον ενθουσιασμόν...

Αλέξιος Ζιόμπολας

Στον φάκελο με αριθμό 19181 το Πιστοποιητικό με ημερομηνία 19 Μαΐου 1865 αναφέρει:

... ότι ο εκ του χωρίου Ίσαρη της επαρχίας Μεγαλόπολης Αλέξης Ζιόμπολας, υπηρέτησεν ως μπουλουξής την πατρίδα μέχρι τέλους της Επαναστάσεως, προθύμως παρευρεθής εις τας σπουδαιότερας μάχας υπό τας διαταγάς του Αθανασίου Σιώρη και Π. Κατριβάνου, ήτοι εις Βαλτέτσι, πολιορκίαν και άλωσιν Τριπόλεως Άργος , Δερβενάκια, Πάτρας, Νιόκαστρον, Δραμπάλα και άλλας...

ΦΟΡΕΣΙΑ

Γ΄ ενότητα:

ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ Ζ΄ ΤΑΞΕΩΣ

Δημήτριος Καραλής

 Στον φάκελο με αριθμό 2258 βρίσκεται Πιστοποιητικό της 24ης Μαΐου 1844, υπογεγραμμένο από τους οπλαρχηγούς Νικηταρά Σταματελόπουλο, Δημ. Πλαπούτα, Κανέλλο Δεληγιάννη και Ιωάννη Κολοκοτρώνη όπου αναφέρεται:

Πιστοποιούμε ότι ο εκ του χωρίου Ίσαρη του Δήμου Λυκόσουρας  Δημητράκης Καραλής, άμα η υπέρ της ελευθερίας φωνή ηκούσθη, έδραξε τα όπλα και έτρεξε υπό την οδηγίαν μας ως μπουλουξής με αρκετούς στρατιώτας από την αρχή του Αγώνος μέχρι τέλους αυτού. Παρευρέθη εις τας μάχας Καρυταίνης, Βαλτετσίου, εις την πολιορκίαν Τριπόλεως μέχρι της αλώσεως αυτής, εις Πάτρας, εις κατά του Δράμαλη Άργος και Δερβενάκη, εις κατά της Κορίνθου, εις την κατά Ιμβραήμ Δραμπάλα και Τρίκορφα και εις πολλάς άλλας κατ’αυτών μάχας. Παρευρέθη εις Αθήνας κατά την εκστρατείαν του Πελοποννησιακού στρατού του υπό την οδηγίαν του Ιωάννη Θ. Κολοκοτρώνη.

Ο μνησθείς έλαβε ενεργητικό μέρος εις την αναφερόμενην μάχην, έδειξε ζήλον μεγάλον. Εις τον δεξιόν βραχίονα έλαβε μία πληγήν κατά το 1822, ότε ο Πάνος Θ. Κολοκοτρώνης, μετ’άλλων εκλείσθη εις το φρούριον Άργους δια την οποίαν εξώδευσε αρκετά χρήματα για την ίασίν του...

Επίσης στον φάκελό του υπάρχει Αίτηση του Λυμπέρη Δ. Καραλή προς την Επιτροπή Εκδουλεύσεων με ημερομηνία 15 Μαΐου 1846 από την Καρύταινα, αλλά και της συζύγου του Παναγιώτας και των παιδιών του στο Σινάνο στις 20 Μαΐου 1865.

Αλέξης Κατριβάνος 

Αλέξης Κατριβάνος Χιλίαρχος Αξιωματικός της Φάλαγγας

Στο ιστορικό αρχείο της Εθνικής Βιβλιοθήκης στον φάκελο με αριθμό 2243, βρίσκονται 6 συνολικά έγγραφα σχετικά με την δράση του Αλέξη Κατριβάνου. Μεταξύ άλλων, το Πιστοποιητικό των Καν. Δεληγιάννη, Ιωαν. Κολοκοτρώνη, Νικηταρά, Δημ. Πλαπούτα και Ν. Μπούκουρα στην Αθήνα την 9η Μαρτίου 1844 όπου αναφέρεται:

Πιστοποιούμε ότι ο Αλ. Κατριμπάνος εκ του χωρίου Ίσαρη της επαρχίας Ολυμπίας και ήδη Μεγαλοπολέως, υπηρέτησε την πατρίδαν στρατιωτικώς εις ολόκληρον το διάστημα του ιερού αγώνος επικεφαλής των συγχωριανών του, πότε εκατόν πεντήκοτα, πότε διακοσίων στρατιωτών ως αξιωματικός πάντοτε, επαρευρέθη εις διαφόρους κατά των εχθρών μάχας, εις όλην την διάρκειαν της πολιορκίας Τριπόλεως, εις τας Πάτρας, εις τας του Δράμαλη κατά την Αργολίδαν, εις Κόρινθον, εις Τρίκορφα, Δαβιάν, Πολιανήν και εις διαφόρους άλλας κατά των Αράβων, ως έλαβεν δύο θανατηφόρους πληγάς, μίαν εις την αριστεράν χείραν και μία εις τον πόδαν. Εις όλο το διάστημα της επαναστάσεως εφέρθη με πατριωτισμόν και γενναιότητα, τρέχων πάντοτε εις τας μάχας ως και εις τας ανάγκας της πατρίδος, χωρίς ποτέ να φροντίση δια ιδιωτελείας και διπλώματα, είναι γνωστός εις την πατρίδα του, εις την επαρχία του, ως και όλην την Μεσσηνίαν δια την ανδρεία του και εκδουλεύσεις του και γνωστός επίσης ως καπετάνιος της επαρχίας του, έχων πάντοτε υπό τας διαταγάς του πραγματικούς εις αριθμόν στρατιώτας, ταύτα λοιπόν γινόσκοντες, κατ’αίτησίν του, του δίδεται το παρόν μας, δια να του χρησιμεύσει όπου ανήκει.

Αίτηση αριστείου του Αλεξάνδρου Κατριμπάνου από το χωριό Ίσαρι του Δήμου Λυκοσούρας προς τη Γραμματεία των Στρατιωτικών 7751425.w.1200

Επίσης αναφέρονται πολλές αιτήσεις προς την Επιτροπή στρατιωτικών εκδουλεύσεων καθώς και το Αργυρούν Νομισματόσημον.

Αναγνώστης Αθ. Σιώρης

Εννέα συνολικά έγγραφα στον φάκελο με αριθμό 2889, μαρτυρούν την σπουδαία δράση του. Μεταξύ άλλων, στο Πιστοποιητικό του συνταγματάρχη Χατζηχρήστου (Τρίπολη, 14 Μαΐου 1841) αναφέρεται:

Ο Αν. Σιώρης υπηρέτησε την πατρίδα στρατιωτικώς, επικεφαλής πολλών συγχωριανών του και υπ’άλλους οπλαρχηγούς, παρευρέθη εις πολλάς κατά των τυράννων μάχας, εξόχως δε διέπρεψε ως σημαιοφόρος εις τας μάχας Δερβενακίων, Δραμπάλας, Αγ.Μαρίνης και Στυλίδος, έδειξεν ζήλον, πατριωτισμόν, προθυμίαν, τιμιότητα, ανδρεία και τόλμην…

Επίσης, Πιστοποιητικό των Καν. Δεληγιάννη, συνταγματάρχου και Α. Μαυρομιχάλη, ταγματάρχου (16 Μαΐου 1841), όπου φέρεται να συμμετείχε στις μάχες της Καρύταινας, στη πολιορκία της Τρίπολης και του Ναυπλίου, Κορίνθου, Πατρών, κατά Αράβων υπό  τις οδηγίες των ανωτέρων οπλαρχηγών.

Αίτηση αριστείου του Αναγνώστη Σιόρη από το χωριό Ίσαρι του Δήμου Λυκοσούρας προς τη Γραμματεία των Στρατιωτικών. 721651.w.1200

Το Πιστοποιητικό με ημερομηνία 22 Αυγούστου 1841 του Ιωαν. Κολοκοτρώνη στη Καρύταινα αναφέρει ενδεικτικά:

¨εβαθμολογήθη από τας παρελθούσας Κυβερνήσεως με βαθμόν υποχιλιαρχίας¨.

Ένα ακόμα Πιστοποιητικό από το Δημοτικό Συμβούλιο Λυκόσουρας, Πράξις 630, την 1η Ιουνίου 1840 στο Χωρέμι, υπογεγραμμένο από τον Δήμαρχο Π. Μερζιώτη αναγνωρίζει την δράση του Ισαραίου Αγωνιστή!

Τέλος, φαίνεται να συμμετείχε το 1834 στην μάχη κατά των αποστατών Γκρίτζαλη και Πετροβαίων στην Μεσσηνία, υπό τις οδηγίες του Νικήτα Φλέσσα, Διοικητή της 12ης τετραρχίας της ελληνικής Φάλαγγος.

Δημήτριος Νικ. Σακελλαριάδης

Ο Δημήτριος Σακελλαριάδης, γιός του Νικολάου ιερέως Σακελλαρίου και εγγονός του Πανάγου Παπαδοπανάγου, Αγωνιστού, Φιλικού και Δημογέροντα του Ίσαρη, ήταν ένας ακόμα επίλεκτος Αγωνιστής του 1821.

Το Πιστοποιητικό των Γ. Κεφάλα και Αναγνώστη Οικονομόπουλου (Ίσαρη 15 Ιουνίου 1865) αναφέρει:

… έλαβε τα όπλα και επικεφαλής των συγχωριανών του και υπό τας διαταγάς του Ιωαν. Κολοκοτρώνη έτρεξε κατά των εχθρών εις τας μάχας Άργους και Δερβενακίων, πολιορκίαν Κορίνθου, εις Δραμπάλαν, Τρίκορφα και έδειξεν γενναιότητα και ζήλον…

Για τις πολύτιμες υπηρεσίες του, ο Δημ. Σακελλαριάδης τιμήθηκε το 1842 με το Αργυρούν Παράσημο.

Διετέλεσε πρώτος βουλευτής Μεγαλόπολης το 1844, δημοτικός σύμβουλος Λυκόσουρας το 1840 και Γερουσιαστής. Το 1837 διορίστηκε Δήμαρχος. Ήταν φανατικός Οθωνιστής και καταδιώχτηκε για αυτό το 1862. Η πολιτική δράση διήρκεσε ως το 1870, οπότε και απεβίωσε.

ΚΟΥΜΠΟΥΡΙ1

Δ΄ ενότητα:

ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ Ε΄ ΤΑΞΕΩΣ

Παναγιώτης-Κονταμέτης Κατριβάνος

Στον φάκελο με αριθμό 2885 και με Μητρώο 323, βρίσκουμε Πιστοποιητικό  υπογεγραμμένο από τον Ιωάννη Κολοκοτρώνη στην Τρίπολη στις 6 Μαΐου 1848 όπου αναγράφεται:

Ο Παναγιώτης Κατριμπάνος λοχαγός της Β. Φάλαγγας, κάτοικος Ίσαρη της Λυκόσουρας, με ηκολούθησε κατά διαταγήν μου εις κατά της Μεσσηνίας αποστασίαν, ήτοι κατά του Περρωτού και συντροφίας με δέκα συγχωρίους του, όπου έδειξε ζήλον υπέρ των καθεστώτων. Διό δίδεται το παρόν μου αποδεικτικόν τη εκδήλωσεί του.

Pan Katrivanos

Επίσης Πιστοποιητικό από το Δημοτικό Συμβούλιο Λυκόσουρας στις 20 Αυγούστου 1838 και Αίτηση της χήρας του Παν. Κατριβάνου προς την επιτροπή Εκδουλεύσεων του Αγώνα.

 Ο Παναγιώτης Παναγιώτου Κατριβάνος παντρεύτηκε την κόρη του Μητροπέτροβα από την Γαράτζα και ήταν σύγγαμπρος του Γιαννάκη Γκρίτζαλη. Στην Επανάσταση του 1821 ήταν επικεφαλής δικού του σώματος. Στη μάχη του Βαλτετσίου διακρίθηκε για την ανδρεία του. Διακρίθηκε στην Τρίπολη μαζί με τον Κεφάλα καθώς και στα Δερβενάκια. Τιμήθηκε από την πατρίδα με τον βαθμό του Αξιωματικού Ε’ τάξεως και μετά την Επανάσταση, επί Όθωνα, ονομάστηκε χιλίαρχος Φάλαγγας. Ως ανταμοιβή έλαβε μεγάλο κτήμα στον Αλφειό ποταμό. Πέθανε το 1862.

Γιλέκο τμήμα ανδρικής ενδυμασίας1

ΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΩΝΙΣΤΗ ΤΟΥ 1821, ΑΘΑΝ. ΣΙΩΡΗΝ,

Εκ των απομνημονευμάτων του Παπαθανάση Παντ. Σιώρη

κατά διηγήσεις αυτοπτών πολεμιστών

Ο Θανάσης  Σιώρης (1756-1833, Ίσαρη), είναι ο Γενάρχης της οικογένειας των Σιωραίων.

Αξιωματικός Ε΄ Τάξης, Αριθμός Μητρώου Αγωνιστών του 1821 της Εθνικής Βιβλιοθήκης (736). Ήταν εγγονός του Δημήτρη Βρετού και γιος του Ασημάκη Δημ. Σιώρη που είχε αυτός γεννηθεί στα 1710. Ο Σιόρ Θανάσης γεννημένος στα 1756 είχε μεγαλύτερο αδελφό τον Παναγιώτη Κατριβάνο, γεννημένο στα 1748 (που ήταν ο πιο διάσημος κλέφτης σε σθένος και ρώμη αν και πέθανε νέος στα 35 του χρόνια) και μικρότερα αδέλφια τον Αναστάσιο (1758), τον Μίχο (1760), τον Παρασκευά, το Ζέρβα (1762) και το Μιχάλη-Ασημάκη (1764) ή Μιχαήλ , που απεβίωσε νέος στα 1805.

Ο Ιωάννης Αθ.Σιώρης και η σύζυγός του Λευκάδα 1898 1899α

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΙΩΡΗΣ (επιφανής δημοδιδάσκαλος και Επιθεωρητής Εκπαίδευσης Μεσσηνίας και πρώτος Ταμίας  του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου) γυιός του αείμνηστου Παπαθανάση Σιώρη και της Αικατερίνης Βουρνά, ο ίδιος ερανιστής συνέγραψε στα 1931 ένα σπουδαίο πόνημα για τον προπροπάππου του, που γι’ αυτόν ο Φωτάκος έγραφε ότι: ‘’ο Σιώρης οδηγούσε τα καλύτερα παλληκάρια του Φαναρίου –Ανδρίτσαινας’’.

Οι ιστορικοί Παπαρρηγόπουλος και Σπ. Τρικούπης στις Ιστορίες τους, αναφέρουν το Θανάση το Σιώρη σαν οπλαρχηγό στο Βαλτέτσι και σε άλλες μάχες. Αναφέρονται και αλλού μάχες προς τους Αλβανούς στο Ίσαρη που 2 φορές κάηκε από τους εχθρούς.

Στην Ανδρίτσαινα είναι γνωστό ένα κτήμα και σήμερα με το όνομα το περβόλι του Σιώρη όπως και το κοτρώνι του Σιώρη -μέγας ογκόλιθος- που πάνω του καθότανε μετά τον περίπατό του για να ξεκουραστεί και να αγναντέψει! Επίσης κατείχε μια οικία Μπέη (το παλάτι του Σιώρη) που την εγκατέλειψε μετά την Απελευθέρωση της πατρίδας. Η οικογένειά του είχε πολλά θύματα στον αγώνα, πάνω από 15, πατέρας, αδέλφια, ξαδέλφια, ανηψιούς  και εγγόνια.

Ο Γερο Σιόρ Θανάσης γεννήθηκε στα 1756 και ήταν 65 ετών στην έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα, ο πρωτότοκος γιος του λεγόταν Ασημάκης (1780). Στα 1784 γεννήθηκε ο Νικόλας, στα 1786 γεννήθηκε ο Αναγνώστης Σιώρης και μετά ο Γεώργιος. Στα 1803 γεννήθηκε στο Ίσαρη ο Παντελής Σιώρης και οι απόγονοί του οι Παντελόπουλοι- Σιωραίοι και εγώ που τα συντάσσω όλα αυτά που διαβάζετε, είμαι στο επώνυμο Σιώρης της 7ης Γενιάς γεννημένος στην Αθήνα στα 1959, γιός του Φώτη Σιώρη από Θύμιο, από Φώτη από Κωνσταντάκη, υιό του Παντελή που είχε πατέρα το Σιόρ-Θανάση.

Δυστυχώς από πυρκαγιά μια παλιά κασέλα κάηκε και στέρησε στους απογόνους όλους τους τίτλους μιας περίπου εβδομηκηνταετηρίδος πολεμικής δράσης.

 Ο Γενάρχης απεβίωσε στα 77 έτη στο Ίσαρη.

Κλεφτουριά Παν.Κατριμπάνος Κονταμέτης Σιόρ Θανάσης και Δημήτρης Μητροπέτροβας

Μετά την Επανάσταση του Μπενάκη, όπως καλούν την Επανάσταση των αδελφών Ορλώφ, η μεγαλύτερη πολεμική δύναμη στην περιοχή ήταν του πατέρα του Σιώρη, του Ασημάκη Βρετού. Αυτός έφθασε έξω από τα τείχη της Τριπολιτσάς και επιχείρησε με τον Κωνσταντή Κολοκοτρώνη (πατέρας του Θοδωράκη) να την πολιορκήσουν, αλλά η πολιορκία λύθηκε μόλις κατέφθασε από την Κωνσταντινούπολη ο Τουρκαλβανικός στρατός. Από προδοσία αγάδων του Φαναρίου ο άτυχος Ασημάκης συνελήφθη και μεταφέρθηκε στην Τριπολιτσά όπου απαγχονίσθηκε από τους Τούρκους παραδειγματικά. Ο Ασημάκης Βρετός-Σιώρης είχε 6 αγόρια και μια θυγατέρα, την κόρη Ανδριάνα που νυμφεύτηκε ο Αθανάσιος Κοκκίνης από τη Γαράντζα Ανδανείας και που το 1795 μετοίκησε στο Ίσαρη λαμβάνοντας τον τίτλο του Οικονόμου. Ο γιός του Αναγνώστης Οικονομόπουλος προσφιλής ανιψιός του Σιώρη έπεσε ηρωικά στην πολιορκία της Τρίπολης. Απόγονοί του οι Οικονομαίοι ή Οικονομόπουλοι.

Ο Σιώρης εκαλείτο Αθανάσιος. Το επώνυμο Σιώρης επικράτησε ως εξής: Οι Ενετοί κατέχοντες το Μωριά από τα 1699, κατοικούσαν συνήθως στα παράλια φρούρια (όπως της Αρκαδιάς – Κυπαρισσίας) και χάριν εμπορίου πηγαίνανε στην ενδοχώρα και είχαν μάθει για τη δράση (κλέφτης καπετάνιος) του κυρ – Θανάση και κατέφευγαν σ’ αυτόν για ‘’προστασία’’ και τον προσηγόρευαν σιόρ-Θανάση (Signore-Sior,Sir) και η προσφώνηση αυτή εξελίχθηκε σε επίθετο και με αυτό ήταν παντού γνωστός! Ο αδελφός του ο Παρασκευάς είχε παρατσούκλι το Ζέρβας γιατί ήταν ζερβοχέρης (αριστερόχειρας) και το επώνυμο έμεινε στους απογόνους του, ο Παρασκευάς (Λούρμπας), ο Μίχος και ο Μιχαήλ ήταν αδέλφια του και συμπολεμιστές του. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Θανάση Σιώρη ήταν ο Παναγιώτης Κατριμπάνος που διαδέχθηκε επάξια τον πατέρα του Ασημάκη και πολέμησε γενναία με Ισαραίους και Ντρέδες από τα χωριά της μάνας του και της συζύγου του, τους Τουρκαλβανούς στη μάχη του Προφήτη Ηλία. Οι εχθροί είχαν 80 πτώματα, ο Σιορ-Θανάσης και ο Ζέρβας πληγώθηκαν και ο μικρότερος αδελφός ο νεαρός Μιχαήλ (μιλούσε άπταιστα την τουρκική) φονεύθηκε και έπεσε ηρωικά, στα 1805 όλα αυτά…

Δύο χρόνια αργότερα επιχείρησαν οι Αλβανοί εκστρατεία κατά του επανακτισθέντος χωριού  Ίσαρη και στη θέση Κόκκινο Διάσελο 200 Ισαραίοι υπό τον Σιώρη τους έκοψαν τη φόρα. Είχαν 52 πτώματα οι εχθροί ενώ οι Ισαραίοι είχαν 3 νεκρούς και πληγώθηκε ξανά ο Ζέρβας. Ο Παναγιώτης Κατριμπάνος είχε πεθάνει μόλις στα 35 του χρόνια παρά τη σωματική του ρώμη και ανδρεία και άφησε 3 υιούς. Το Δημήτρη που γέννησε τον Αλέξιο πατέρα του Αθανασίου Κατριβάνου, ο επί 40 έτη πληρεξούσιος και Βουλευτής Μεγαλοπόλεως (πρώην Σινάνο), τον Ηλία, τον Παναγιώτη Κονταμέτη Κατριβάνο και μια κόρη την Ασημίτσα με απογόνους τους Καρακουνταναίους από τα Αστάλα.

Θ.Κολοκοτρώνης στην Καρύταινα πίνακας του jean Pierre Eugene Peytier 1829

Θ.Κολοκοτρώνης στην Καρύταινα, πίνακας του jean Pierre Eugene Peytier, 1829

Στην εναρκτήρια νικηφόρο μάχη του Αλούλαγα στη γέφυρα της Καρύταινας το Μάρτιο του 1821 ο Σιώρης είχε δώσει τους άνδρες του στο Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, αφού δεν είχε ακόμη αυτός στρατολογήσει δικούς του. Ο Σιώρης πολέμησε στο Βαλτέτσι στο ταμπούρι του ανιψιού του Παν.Κονταμέτη Κατριβάνου, με το συμπέθερό του τον Μητροπέτροβα από τη Γαράντζα. Ο Γερο Σιώρης συμμετείχε στην πολιορκία και την άλωση της Τριπολιτσάς και στην ένδοξο νικηφόρο μάχη στα Δερβενάκια με το Δράμαλη ηττημένο βαριά. Πολέμησε ακόμη στη μάχη του Αγίου Ιωάννη στο Λεοντάρι αλλά και στη Γράνα αργότερα!

Ο πρίγκηπας της Αιγύπτου Ιμπραήμ ο πορθητής

Ο πρίγκηπας της Αιγύπτου Ιμπραήμ ο πορθητής.

Σπουδαία η άμυνα που σκέφθηκε εναντίον των ορδών του Ιμπραήμ της Αιγύπτου τον Αύγουστο του 1825 στο Ίσαρη που κάηκε τότε ολοσχερώς για 2η φορά από τους Αιγύπτιους. Οι θυσίες του και οι υπηρεσίες του για την Ελλάδα είναι πολύ σημαντικές. Πάντα ο γέρο Σιώρης  σαν καπετάνιος κλέφτης, οπλαρχηγός είχε πεποίθηση στο δαιμόνιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και πολλές φορές έλεγε στα παλληκάρια του, ‘’Βρε παιδιά να έχετε πίστη στον "Καπερώνη", να ξέρετε ότι τούτος θα σώσει την Ελλάδα μας’’. Γι’ αυτό πάντοτε προσαρμοζόταν στις εντολές και τις θελήσεις του Γέρου του Μωρηά που πάντα τον Θανάση τον φώναζε Γέρο-Σιώρη μιάς και ήταν ο Σιώρης μεγαλύτερος σε ηλικία από τον Θοδωράκη!

Λαογραφικό Μουσείο Ίσαρη Κολοκοτρώνης

Λαογραφικό Μουσείο Ίσαρη - Θ. Κολοκοτρώνης

Ο καπετάν Σιώρης είχε μαζί του εκτός του στρατού του με Ισαραίους και Φαναρίτες, τους γιούς του Ασημάκη, Αναγνώστη και Νικόλαο, τα αδέλφια του Ζέρβα, Παρασκευά (έπεσε σαν Μπουλουξής του Ιωάννη-Γενναίου Κολοκοτρώνη εναντίον των Μαυρομιχαλέων στον εμφύλιο πόλεμο στην Καλαμάτα),

MACHI KALAMATASτα ανίψια του Παναγιώτη Κονταμέτη (που ήταν σύγαμπρος του ένδοξου Γκρίτζαλη μιας και είχαν για συζύγους τις θυγατέρες του Μήτσου του Πέτροβα), τον Ζέρβα, τον Οικονομόπουλο, τους υιούς του αδελφού του Μίχου, το γενναίο Δράκο και Κωνσταντίνο και δεκάδα κυρίως εγγονών και ανιψιών.

ΠαπαΘανάσης Παντελή Σιώρης Ιερέας Δημοδιδάσκαλος 1833 1911α

Αικατερίνη Βουρνά σύζυγος του Παπαθανάση Σιώρηjpg

Αικατερίνη Βουρνά, σύζυγος του Παπαθανάση Σιώρη

Pan Katrivanos

Παναγιώτης Κονταμέτης Κατριμπάνος, ανηψιός του Θανάση Σιόρη

Ο Πασάς του Μωρηά Μωριά Βαλεσί Χουρσήτ

Ο Πασάς του Μωρηά, Μωριά Βαλεσί – Χουρσήτ

PantelisFamilyinIssari 0

Απόγονοι του Σιορ-Θανάση σε οικογενειακή φωτογραφία μετά τις νίκες στους Βαλκανικούς πολέμους. Διακρίνονται: Σιορ-Νικήτας-Δήμαρχος Λυκόσουρας , Σιορ-Δημήτρης, χήρα Παπαθανάση, τα παιδιά του Ιωάννης και Παντελής Σιώρης (λοχαγός Γαριβαλδινών), Θανάσης Σιώρης –Ιατρός κόρες και εγγόνια

Στους εμφύλιους πολέμους δεν έλαβε ποτέ μέρος ο γέρο-Σιώρης και εξεδήλωνε τη μέγιστη θλίψη του για τους εμφύλιους σπαραγμούς. Στο Ναύπλιο μετά την απελευθέρωση διένειμαν σπίτια και κατοικίες στους οπλαρχηγούς αλλά δεν αποδέχθηκε τίποτα, ούτε σπίτι ούτε εκτάσεις γης εις Λάκκους Μεσσηνίας, ούτε γη που του είχε παραχωρήσει τιμής ένεκεν ο Χουρσήτ Μωριά-Βαλεσί (ο πασάς του Μωριά) από το 1805.

Δημήτρης Μητροπέτροβας 1845 1938 Οπλαρχηγός Μεσσηνίας από την Γαράντζα. Το καλύτερο σημάδι του Μωριά

Δημήτρης Μητροπέτροβας (1845-1938), Οπλαρχηγός Μεσσηνίας από την Γαράντζα. Το καλύτερο σημάδι του Μωριά!

    Σαν μικρός Κιγκινάτος κατοίκησε στο Ίσαρη και φρόντιζε τα κτήματά του. Μετά 3 μήνες από τον ερχομό του βασιλιά Όθωνα απέθανε στο Ίσαρη, υπερ70ετής όταν εκείνη τη μέρα θα γεννιότανε ένα δισέγγονό του (ο Παπαθανάσης Σιώρης) που διαβάζετε τώρα τα απομνημονεύματά του.

 Στην επαρχία της Ολυμπίας, επί 60-70 χρόνια κανένας άλλος πιο σπουδαίος οπλαρχηγός υπήρξε παρά ο Ισαραίος Θανάσης Σιώρης. Όταν ο βασιλιάς Όθωνας με τη βασίλισσα Αμαλία περνούσε στην επίσκεψή του από την κοιλάδα της Μεγαλόπολης και έλαβε γνώση και είδηση για τη δράση του γερο-Σιώρη, θέλησε να στείλει στον Ελληνικό Στρατό, δύο νέους εγγονούς του Σιώρη, τον Ιωάννη και τον Παντελή, όμως αυτοί δεν αποδέχτηκαν τη βασιλική πρόταση, για να μην απομακρυνθούν από το χωριό τους το ένδοξο και ηρωικό Ίσαρη!

Για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821,

Με πατριωτικούς χαιρετισμούς,

Γεώργιος Φωτίου Σιώρης

Σεπτ.2021

 1821

ΙΣΑΡΗ

ΙΣΑΡΗ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ, ΝΟΜΟΥ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

Ίσαρη, όμορφο χωριό μπαρουτοκαπνισμένο,

Της λευτεριάς κειμήλιο ιερό

Σαν σε προφέρουν στόματα, τα μάτια κλαίνε

Και σ’ έχουν όλοι τους καμάρι ζηλευτό!

 ΓΦΣ

Γ.Φ.Σ.

 

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (ΠΡ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΙΣΑΡΑΙΩΝ)

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ: ΓΙΩΡΓΟΣ Η. ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ Φ.ΣΙΩΡΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΖΟΡΜΠΑΣ

MITROPETROVAS CHARTIS MORIA ΝΙΚΗΤΑΣ ΣΙΩΡΗΣ

1821 2021δ

© 2017 by AID360 Limited Hong Kong. All rights reserved.